- Advertisement -

નવા સંવત્સરનો થશે પ્રારંભ, વિક્રમ સંવત 2081નું નામ કાલયુક્ત

- Advertisement -
  • સંવત્સર એ ભારતીય જીવન અને સાહિત્યનું અભિન્ન અંગ
  • વિક્રમ સંવતના આધારે તારીખ, મહિનો અને વર્ષ ગણવામાં આવે છે
  • જ્યારે 60 સંવત પૂર્ણ થાય છે ત્યારે પ્રથમ નામનું સંવત્સર ફરી શરૂ થાય છે

સંવત્સરનો સંબંધ માત્ર સમયની ગણતરી સાથે જ નથી પરંતુ લાંબી પ્રાદેશિક પ્રવૃત્તિઓની વિવિધતા સાથે પણ છે. ભારતના તે ભાગોમાં, જ્યાં વર્ષ ચૈત્ર શુક્લ પ્રતિપદાથી શરૂ થાય છે, લોકો આ દિવસે અનેક પ્રકારની ધાર્મિક અને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ કરે છે.

- Advertisement -

બ્રહ્મપુરાણ અનુસાર, વિશ્વના સર્જનહાર બ્રહ્માએ ચૈત્ર શુક્લની પહેલી તિથિએ સૂર્યોદય સમયે વિશ્વની રચના કરી હતી, તેથી તે દિવસથી સમયની ગણતરી શરૂ થઈ. ભવિષ્યપુરાણમાં આ તિથિને બ્રહ્માએ શ્રેષ્ઠ તિથિ ગણાવી છે. આ દિવસે વર્ષના સ્વામીની પૂજા કરવામાં આવે છે અને તોરણ અને ધ્વજ લગાવવામાં આવે છે. લીમડાના પાન ખાવામાં આવે છે. નવા સંવતનું નામ અને તેના પરિણામો જાણવા માટે પૂજારીઓ પાસેથી પંચાંગ સાંભળવામાં આવે છે.

- Advertisement -

સંવતમાં બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને શિવનો સમાવેશ

- Advertisement -

દરેક સંવત્સરનું એક સ્વતંત્ર નામ છે. આ વખતે આવનારા વિક્રમ સંવત 2081નું નામ કાલયુક્ત છે. ધાર્મિક કાર્યોની શરૂઆતમાં, સંકલ્પ લેતી વખતે, સંવત્સરની સંખ્યા અને તેના નામનો ઉચ્ચાર કરવામાં આવે છે. ત્યાં 60 સંવત્સરો છે, જે બ્રહ્મા વિંશતિ, વિષ્ણુ વિંશતિ અને શિવ વિંશતિમાં સમાન રીતે વિભાજિત છે. જ્યારે 60 સંવત પૂર્ણ થાય છે ત્યારે પ્રથમ નામનું સંવત્સર ફરી શરૂ થાય છે.

ભારતીય ધર્મોમાં સંવતની માન્યતા

માત્ર હિન્દુ પરંપરામાં જ નહીં પરંતુ જૈન, બૌદ્ધ અને શીખ પરંપરાઓમાં પણ વિક્રમ સંવતના આધારે તારીખ, મહિનો અને વર્ષ ગણવામાં આવે છે. તમામ તહેવારો, ઉત્સવો અને પ્રસંગો આ સંવત્સરા પ્રમાણે આવે છે અને જાય છે. આપણો આહાર અને વર્તન તે પ્રમાણે ઘડવામાં આવે છે. આ સંવત નવા અનાજના દાણામાં, કેરીની મોહક સુગંધમાં અને વસંતના દૂત કોયલના કિલકિલાટમાં વસે છે. આ ઋતુની શરૂઆતમાં ચારેબાજુ પાકેલા પાકના દર્શન આત્મવિશ્વાસ અને ઉત્સાહમાં વધારો કરે છે.

સંવત્સરમાં નવરાત્રિની પૂજા

નવું વર્ષ આવતાં જ ચૈત્રની પ્રતિપદાથી લઈને મહાનવમી સુધી અન્ન અને જીવન આપનારી ધરતીની માતા દુર્ગાના રૂપમાં પૂજા કરવામાં આવે છે. અષ્ટમી-નવમી પર કન્યા સ્વરૂપે મહાદેવીના ચરણ ધોવાની અને કન્યાને નવું ભોજન કરાવવાની અનોખી પરંપરા છે. વિક્રમ સંવત્સરના ચહેરા પરની ચમક આધ્યાત્મિકતા અને પ્રાચીન ઈતિહાસની છે.

રાષ્ટ્રીય સંવત એટલે શક સંવત

શક સંવત એ ભારતીય બંધારણ દ્વારા માન્ય રાષ્ટ્રીય વર્ષ છે. નવેમ્બર 1952 માં, વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુએ ડૉ. મેઘનાથ સાહાની અધ્યક્ષતામાં કૅલેન્ડર સુધારણા સમિતિની રચના કરી, જેને સમગ્ર ભારત માટે કૅલેન્ડર તૈયાર કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી. આ સમિતિએ નવેમ્બર, 1955માં તેનું નિષ્કર્ષ રજૂ કરતી વખતે કહ્યું હતું કે સ્વતંત્ર ભારતના વહીવટીતંત્રે બધા માટે એક સામાન્ય પંચાંગની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ. લોક પંચાંગ માટે સમિતિએ આપેલા તારણો પૈકી આ ત્રણ મહત્વના છે – શક સંવતનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રીય કેલેન્ડર તરીકે થવો જોઈએ. વર્નલ ઇક્વિનોક્સ પછીના દિવસે વર્ષ શરૂ થવું જોઈએ. સામાન્ય વર્ષમાં 365 દિવસ હશે પરંતુ પ્લટ (લીપ) વર્ષમાં 366 દિવસ હશે.

(નોંધ: અહ્યા અપાયેલી માહિતી ધાર્મિક અને લોક માન્યતા પર આધારિત છે. આનું કોઈ વૈજ્ઞાનિક પુરાવો નાં હોઈ સકે. સામાન્ય હિત અને માહિતી ને ધ્યાન માં રાખીને અહ્યાં આ માહિતી ને અમે પ્રસ્તુત કરી રહ્યા છીએ.)

- Advertisement -
- Advertisement -